Stablecoin và những rủi ro cần biết trước khi nắm giữ

Stablecoin duy trì mức giá ổn định bằng cách nào

Stablecoin thường được thiết kế để giữ giá trị tương đối ổn định so với một tài sản tham chiếu, phổ biến nhất là đồng USD. Điều đó khiến nhiều người mới có cảm giác stablecoin gần như không có rủi ro.

Cách hiểu này chưa đầy đủ. Stablecoin giảm đáng kể biến động giá so với Bitcoin, nhưng người nắm giữ vẫn tiếp xúc với rủi ro tổ chức phát hành, tài sản dự trữ, thanh khoản, ngân hàng lưu ký, cơ chế ổn định giá, công nghệ và pháp lý.

Mô hình phổ biến nhất là tổ chức phát hành nhận tiền hoặc tài sản dự trữ, sau đó phát hành lượng token tương ứng. Nguồn dự trữ có thể gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, trái phiếu chính phủ ngắn hạn và các tài sản có tính thanh khoản cao khác.

• Stablecoin bảo chứng bằng tiền mặt và trái phiếu ngắn hạn.
• Stablecoin dùng tài sản mã hóa làm tài sản bảo chứng.
• Stablecoin dựa trên cơ chế cung cầu hoặc thuật toán để giữ giá quanh mức mục tiêu.

Rủi ro 1 — Chất lượng tài sản dự trữ

Giả sử một stablecoin có 10 tỷ USD token lưu hành và công bố khoảng 10 tỷ USD tài sản bảo chứng. Điều đó mới chỉ trả lời câu hỏi về quy mô dự trữ.

Bạn vẫn cần biết bao nhiêu phần trăm là tiền mặt, bao nhiêu là trái phiếu ngắn hạn, có tài sản tín dụng rủi ro cao hay không, và tài sản có thể bán nhanh khi thị trường căng thẳng hay không.

Hai stablecoin cùng tuyên bố được bảo chứng 100% vẫn có thể có chất lượng tài sản rất khác nhau.

Rủi ro 2 — Mất peg

Peg là mức giá mục tiêu mà stablecoin cố gắng duy trì, chẳng hạn 1 token xấp xỉ 1 USD. Trên thị trường thứ cấp, stablecoin có thể giao dịch lệch khỏi mức mục tiêu.

Một biến động nhỏ không nhất thiết có nghĩa hệ thống đã mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên, nếu chênh lệch ngày càng lớn, cần tìm nguyên nhân thay vì chờ giá tự trở lại.

• Thanh khoản suy giảm hoặc lượng bán tăng đột biến.
• Lo ngại về dự trữ hoặc vấn đề tại ngân hàng lưu ký.
• Thay đổi pháp lý, lỗi kỹ thuật hoặc mất niềm tin vào tổ chức phát hành.

Rủi ro 3 — Quyền quy đổi và thanh khoản

Một stablecoin giao dịch quanh 1 USD chưa chắc có nghĩa mọi người dùng đều có thể trực tiếp đổi 1 token lấy 1 USD từ tổ chức phát hành. Giá trên sàn và quyền pháp lý với tổ chức phát hành là hai vấn đề khác nhau.

Vốn hóa lớn cũng không đồng nghĩa thanh khoản tốt ở mọi nơi. Cùng một token có thể có thanh khoản rất sâu trên một mạng và rất mỏng trên mạng khác, hoặc mỏng ở một cặp giao dịch cụ thể.

Rủi ro 4 — Tổ chức phát hành, công nghệ và pháp lý

Stablecoin tập trung có thể phụ thuộc vào chuỗi issuer, custodian, bank và tài sản dự trữ. Nếu một mắt xích gặp vấn đề, người dùng có thể bị ảnh hưởng dù blockchain vẫn hoạt động bình thường.

Về công nghệ, cần xác định chính xác mình đang giữ native token hay bridged token, vì phiên bản được bridge sang blockchain khác không có cùng cấu trúc rủi ro.

Về pháp lý, không nên mặc định stablecoin phổ biến được bảo vệ giống tiền gửi ngân hàng. Hai loại tài sản này có bản chất pháp lý và cơ chế bảo vệ khác nhau.

Checklist trước khi nắm giữ stablecoin

Trước khi sử dụng một stablecoin, hãy trả lời được mười câu hỏi dưới đây. Nếu còn câu chưa trả lời được, hãy giới hạn tỷ trọng nắm giữ ở mức bạn chấp nhận mất.

• Ai phát hành và pháp nhân đặt tại đâu.
• Stablecoin được bảo chứng bằng loại tài sản nào.
• Báo cáo dự trữ có công khai và được kiểm tra độc lập không.
• Người dùng có quyền quy đổi trực tiếp hay không.
• Stablecoin đang chạy trên blockchain nào, là native hay bridged token.
• Thanh khoản tại đúng nơi bạn dự định giao dịch ra sao.
• Token này đã từng de-peg chưa và nguyên nhân là gì.
• Hợp đồng thông minh có rủi ro đã biết nào không.
• Khung pháp lý tại quốc gia bạn sinh sống quy định thế nào.
• Nếu stablecoin này mất peg vĩnh viễn, kế hoạch tài chính của bạn bị ảnh hưởng ở mức nào.